Antyoksydanty – czym są i jak działają?

Antyoksydanty – co to jest?

Coraz częściej spotkać można się ze słowem ,,antyoksydanty” w kontekście zdrowego odżywiania. Mimo to dla większości z nas pojęcie to brzmi obco i niezrozumiale. Czas to zmienić!

Antyoksydantami, czyli inaczej przeciwutleniaczami, nazywamy substancje neutralizujące szkodliwe skutki procesów utleniających w organizmie. Są podstawą diety antynowotworowej oraz spowalniają procesy starzenia się. Ponadto zapobiegają chorobom takim jak Alzheimer, zaćma, udar mózgu i choroby serca. Należą do nich nie tylko substancje odżywcze takie jak witaminy czy składniki mineralne, ale też enzymy, wspomagające procesy chemiczne w ludzkim organizmie.

czerwone porzeczki

Z wyjątkiem tych występujących w ludzkim ciele, przeciwutleniacze znaleźć można głównie w owocach i warzywach, wyróżniających się najbardziej soczystą barwą: papryce, szpinaku, jagodach goji, marchewce, pomidorach czy pomarańczy. Warto zapamiętać, że produkty przetworzone, gotowane czy pieczone, zawierają o wiele mniej antyoksydantów niż w formie surowej.

Antyoksydanty – działanie

Każdy atom tlenu posiada w swojej orbicie parzystą ilość elektronów. Zdarzają się jednak sytuacje, w których w wyniku różnych procesów występuje brak jednego z nich. Mówimy wówczas o wystąpieniu stresu oksydacyjnego. Odseparowane atomy tego typu nazywane są wolnymi rodnikami i dopóki są w równowadze z przeciwutleniaczami nie są szkodliwe. Krążą jednak po organizmie poszukując brakującego elektronu i atakując losowe atomy w celu uzupełnienia braków. Kiedy ich ilość jest zbyt duża zaczynają niszczyć strukturę komórek i powodować rozmaite choroby. Wolne rodniki mogą powstawać wewnątrz organizmu (endogennie), podczas stanów zapalnych lub problemów z matabolizmem, lub na zewnątrz organizmu (ezogennie) w wyniku palenia tytoniu, picia alkoholu, osłabienia czy zanieczyszczeń środowiska.

borówki amerykańskie

Antyoksydanty są związkami chemicznymi, które zatrzymują procesy utleniania w organizmie, zapobiegając powstawaniu utleniaczy. Aby utrzymać poziom wolnych rodników na poziomie bezpiecznym dla organizmu należy dostarczać mu przeciwutleniacze z zewnątrz.

Jak działają antyoksydanty?

  • Zapobiegają starzeniu się – wolne rodniki uszkadzają łańcuch DNA komórek, powodując procesy starzenia się organizmu
  • Przeciwdziałają chorobom nowotworowym – przeciwutleniacze obniżają ryzyko zachorowań na raka
  • Ochraniają serce – dzięki obniżaniu poziomu złego cholesterolu zmniejszają ryzyko chorób sercowych i naczyniowych

Antyoksydanty – w czym je znaleźć?

Niezastąpione w walce z nadmiarem utleniaczy są witaminy C i E oraz beta-karoten, czyli prowitamina A. Powinny być one czerpane głównie z pożywienia, gdyż minimalizuje to ryzyko ich nadmiaru, który również bywa szkodliwy.

marchew

Działanie antyoksydacyjne wykazują również substancje zwane karatenoidami oraz flawonoidami, które dodatkowo wzmagają działanie przeciwutleniające witamin. Karotenoidy znajdują się głównie w przetworzonych pomidorach, a także zielonych warzywach, przede wszystkim szpinaki i jarmużu. Flawonoidy z kolei znajdziemy w owocach, roślinach strączkowych, warzywach, bakaliach, gorzkiej czekoladzie, czerwonym winie, kawie oraz zielonej i czarnej herbacie.

Do najlepszych źródeł antyoksydantów, oprócz wyżej wymienionych, zaliczyć można:

  • borówki,
  • czarne porzeczki,
  • jagody acai,
  • aronie,
  • gorzkie kakao,
  • żurawinę,
  • buraki ćwikłowe,
  • maliny i jeżyny,
  • natkę pietruszki,
  • marchew,
  • brzoskwinie
  • śliwki.
Facebook
Facebook
Facebook
Twitter
Twitter
Twitter
Google Plus
Google Plus
Google Plus